• Rupsje Nooitgenoeg

    De zorgkosten in Nederland zijn Nederland zijn de laatste 10 jaar met meer dan 40 miljard gestegen. Op dit moment wordt ongeveer 23% van het inkomen uitgegeven aan zorg. De premie is daar maar een  klein onderdeel van. Een veel groter deel vloeit via de inkomstenbelasting of betaalde BTW en/of accijnzen weer terug naar de zorg. Als de explosieve stijging van de zorgkosten doorgaat zullen we over een jaar of 20 wellicht bijna 47% van het salaris kwijt zijn aan zorg.

    Dat is een boel geld. Heel lang heeft het lont gebrand, maar nu lijkt het kruitvat ontploft. Waarom? Omdat die stijging van de zorgkosten ook betaald moet worden. Is het eerlijk om iedereen evenveel te laten opdraaien voor die stijging van de zorgkosten? Nee, natuurlijk niet. Iemand die niks heeft kun je niet evenveel laten bijplussen dan iemand met een salaris van miljoenen per jaar. De initiële keuze van dit kabinet mensen met meer geld meer te laten betalen was dan ook best verdedigbaar. Alleen niet als nivelleringsinstrument, maar slechts om de zorgkosten te bekostigen .

    Maar wat minder belangrijk lijkt in de discussie is wat nu precies de reden is waarom die zorgkosten zo explosief gestegen zijn en of we daar niet iets aan moeten doen. Een groot deel van de stijging van de zorgkosten wordt veroorzaakt door de vergrijzing en door de welvaart in ons land. Veel ziektes die vroeger niet te behandelen waren zijn dat nu wel, maar kosten heel veel geld. De ‘Pil van Drion’ bestaat goddank nog niet, en hij wordt al helemaal niet dwingend voorgeschreven. We worden gemiddeld dan wel ouder, we doen dat gemiddeld ook steeds ongezonder. Welvaartsziekten als diabetes en ADHD steken veel meer dan vroeger de kop op. Helaas is het, en dat schijnt wetenschappelijk nog te verklaren zijn ook, dat mensen die aan de financiële onderkant van de samenleving vertoeven troost zoeken in slecht eten en diverse ‘verslavingen’. Dit maakt hun situatie doorgaans niet veel beter waardoor men van de regen in de drup raakt. Menig inwoner van dit land vraagt zich bij het zien van een bijstandsmoeder, die klaagt dat ze het hoofd niet meer boven water kan houden, af waarom ze dan wel 2 pakjes sigaretten per dag rookt. Troost is waarschijnlijk het beste antwoord.

    In Nederland zijn heel veel dingen een recht. Als je oud wordt krijg je een rollator of scootmobiel,want je kunt niet meer zo goed lopen. Als je geboren wordt – en je ook niet kunt lopen – krijgen de ouders niks. Geen verzekering vergoed een kinderwagen of Maxi Cosi. Het feit dat je – als je oud – wordt minder valide wordt is geen verrassing. Je gaat ook slechter zien en slechter horen. Dat weet je en vrijwel niemand blijft dergelijke ongemakken bespaard. Waarom heb je dan wel recht op allerlei voorzieningen? Omdat de overheid zich bemoeit met de markt voor scootmobielen en rollator, stoelliften en andere voorzieningen is de markt veel te lui geworden. Een scootmobiel of rollator kost vooral veel omdat er nauwelijks concurrentie is. De tweedehands markt floreert niet, want mensen hebben recht op een nieuwe. Het aantal ongebruikte scootmobielen en rollators is gigantisch en als de gebruiker overlijdt blijft de familie vaak met het ding zitten en wordt het gedumpt op marktplaats waar niemand het wil kopen want men heeft recht op een nieuwe.

    Mensen met veel geld betalen, na de recente bijstelling van het regeerakkoord straks weer evenveel premie als mensen met een bijstandsuitkering. Om de zorgkosten drastisch te drukken zou ik eerst een heleboel dingen niet of beperkt gaan vergoeden. En dan gaat het met name om de vergoedingen die voortvloeien uit de WMO en dus de AWBZ. Iedereen krijgt van de overheid straks 100 euro om een rollator te kopen. Die zijn nieuw voor dat bedrag (nog) niet verkrijgbaar dus doet iemand er – al naar gelang de ‘gewenste’ luxe  – een bedrag bij. Een oudere met een AOW-tje krijgt dus ook 100 euro. Voor dat bedrag is het lichtgewicht titanium model met duwondersteuning niet beschikbaar, maar wel een tweedehands rollator in uitstekende staat. Prima om de eigenaar te ondersteunen bij de dagelijkse gang van zaken. Er zal een levendige handel in tweedehandse rollators ontstaan en daarmee ook de broodnodige marktwerking. Nu is dat onvoldoende het geval. Mensen met weinig geld hebben grote eisen omdat ze al jaren dezelfde ‘Volkswagen’ hebben gekregen als diegene met een dikke beurs. En een ‘Volkswagen’ is niet nodig. Of je moet genoegen willen nemen met een occasion.

    In de zorg kun je premie heel moeilijk afhankelijk maken van de levensstijl. Hoeveel iemand rookt, zuipt, of vreet is nauwelijks objectief vast te stellen. Dat moeten we ook vooral niet doen. Maar in plaats van dan iedereen te laten meebetalen aan al die ‘ Volkswagens’ moeten we eerst eens een beroep doen op de zelfredzaamheid van de inwoners van dit land. We moeten de tering naar de nering zetten. Dat betekent: de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. Dat realiseren we niet via de zorgpremie, maar al jaren via de inkomstenbelasting. Het feestje van Hansje Spekman zeg maar. Ik hoop voor de PvdA dat ze deze man niet meer heel vaak in het openbaar zijn neocommunistische retoriek met ons laat delen, want dan vrees ik de volgende verkiezingen voor deze partij. Want neem maar van mij aan dat die zwevende kiezers die sinds de start van de campagne weer voor de PvdA hebben gekozen, daar heel anders over gedacht hadden als ze het gedachtengoed van de heer Koltrui goed tot zich hadden laten doordringen. Maar de tering naar de nering zetten betekent ook dat iedereen – tenminste voor een deel – met minder tevreden moet kunnen zijn. En dat willen we in Nederland niet. Crisis best. Bezuinigen ook, maar ik wil er wel niks van merken.