• Klei

    Sinterklaas is de grote kindervriend. Zwarte piet is de onnozele hals die hem daar bij helpt. Hoewel ‘helpen’? Meestal maken de pieten er een puinhoop van. Daar kun je van zeggen dat dat stigmatiserend is en dat zo de zwarte man als ondergeschikte van de blanke slimmerik wordt gepositioneerd. Dat kun je zeggen. Stiekem hebben we in de loop der jaren dit eenzijdige beeld geprobeerd uit te faseren. Zo zijn er ergens (en dat is nog niet zo heel erg lang geleden) pieten verschenen met tieten. Die waren er vroeger echt niet.  Ook is er een poging gedaan anders gekleurde Pieten te introduceren. Maar een bende blauwe, groene en oranje Pieten bleef een dermate eigenaardig gezicht dat we daar inmiddels weer van zijn afgestapt. Dus dan maar weer terug naar het verhaal dat Zwarte Piet zwart is van de schoorsteen. En dat is natuurlijk gelul want dat zou betekenen dat Zwarte Piet zich niet douchet en eigenlijk een notoire smeerlap is.

    Er zijn mensen in Nederland die zich daar druk over kunnen maken. Woorden als ‘minderwaardig’, ‘respectloos’, ‘stigmatiserend’, ‘rolbevestigend’ en ‘racistisch’ vallen bijna weer dagelijks over dit thema. De grote intocht van de Sint komt weer dichterbij en dan wordt het weer een thema. Hoewel ik me best kan vinden in een aantal kritiekpunten is het spijkers op laagwater zoeken van de bovenste plank. Sinterklaas is een man met een baard in bisschopskledij. Daar kunnen we in de verste verte nooit een vrouw of een zwarte man van maken. Zwarte Piet is een sul. Net als de boeven B1 en B2 uit ‘Bassie en Adriaan’ of iedere tegenstander uit ‘The A-Team’. De kracht van het goede wordt vooral duidelijk door het benadrukken van de tekortkoming van de ander. En die tekortkoming is niet dat Zwarte Piet zwart is, maar dat hij een beetje onhandig is.

    Er wordt door mensen een beeld geschapen waarin kinderen huilend naar hun vader en moeder toegaan omdat ze zijn uitgescholden voor Zwarte Piet. Als dat uitschelden gebeurt door kinderen die niet (of wellicht zelfs al wel) beter weten dan is het de vraag hoeveel hiervan direct te wijten aan de Sinterklaastraditie zelf. Als volwassenen – die de demasqué  van de Sint al ruim achter zich hebben gelaten – donkere medeburgers uitschelden voor Zwarte Piet zijn het gewoon stumpers. Die dat ook zullen blijven doen als we Zwarte Piet afschaffen. Misschien zelfs wel juist omdat we Zwarte Piet afschaffen. Die relatie is er volgens mij gewoon niet.

    Schermafbeelding 2013-11-02 om 20.56.11Moeten we dan niks veranderen? Jawel, dat wel. De naam Zwarte Piet gaat er gewoon nooit meer uit. Dat zit te diep in de traditie ingebakken. Dat willen veranderen is hetzelfde als Sinterklaas ineens Winterklaas te willen gaan noemen. Dit omdat alle katholieken aanstoot nemen aan een heilige die het bij voorkeur op kinderen voorzien heeft. Dat gaat niet gebeuren. We kunnen wel dingen aan de traditie toevoegen. Zwarte Pieten zijn geen negroïde mensen. Dat ziet iedereen. Dat hebben ze in de jaren ’30 in Amsterdam een keer gedaan en dat was dus echt een gênant gezicht. 10 mensen van Surinaamse afkomst in een pietenbak. Het ophouden met het schminken van de Pieten kan niet. Iedereen zou direct herkennen wie ze waren. Je kunt ze wel op een andere manier vermommen, maar het wordt een beetje lastig de vrouwelijke pieta’s ineens van snorren en baarden te voorzien. Maar als dat bij kabouter Plop lukt, dan lukt dat ook bij Pieten. Daar kan ik me best in vinden.

    Wat me stoort is dat, zoals zo vaak, de nuance totaal weg is uit de discussie. Een dame van de VN concludeert na een diepgaand onderzoek dat de Sinterklaastraditie in Nederland verwerpelijk is. Daar kan ik een heleboel over zeggen maar dat doe ik niet, want zij mag dat vinden. Deze dame wordt vervolgens via zo’n beetje ieder medium met de grond gelijk gemaakt op een manier die zodanig beneden alle peil is dat je je moet afvragen wat de echte gedachten en intenties van de mensen zijn die haar zo aanvallen. En met zo bedoel ik dan niet met argumenten – die best stevig mogen zijn – maar met gewoonweg rascistische opmerkingen. Anouk doet ook een duit in het zakje en wordt vervolgens als een soort ‘moffenhoer’ weggezet door uitsluitend anonieme twitteraars die echt blij zijn met de multiculturele samenleving. Nu ben ik van mening dat de wereld best ook wel eens kan zonder de mening van Anouk, maar ach… als ik iets mag vinden en op mag schrijven dan mag zij het ook. In Nederland zijn er miljoenen mensen die het allemaal geen zak kan schelen. Die zich er niet druk over maken. Die je ook niet hoort. Twee miljoenen mensen klikken op like op een ‘Pietitie’ op Faceboek. Wat je liked weet je niet maar de initiatiefnemers menen er nu iets te mee moeten doen. Wat? Volgens mij heb je al wat gedaan. Nu is het wachten op de ‘Mietitie’ voor de homorechten, de ‘Wietitie’ voor de liberalisering van het coffeeshopbeleid, de ‘Chrietitie’ voor de terugkeer van Chriet Titulaer op de televisie en de ‘Tietitie’ voor het gelijktrekken van  het aantal mannelijke en vrouwelijke Pieten. Vroeger moest je de straat op als je iets wou veranderen. Nu klik je op LIKE en de wereld staat op zijn kop. Ik denk dan altijd: twee miljoen mensen klikten LIKE, 13 miljoen NIET! Hoe harder je trekt hoe harder de klei zuigt.