• Fikbeeld

    MickelersEind 18e eeuw werd in Maastricht Jan Pieter Minckeleers geboren. De meeste Maastrichtenaren kennen zijn naam wel omdat er op de Markt in Maastricht een standbeeld van hem staat. Het is het standbeeld met de ‘eeuwige’ vlam. Dat Minckeleers de uitvinder van het ‘steenkoolgas’ en daarmee ook een van de grondleggers van de luchtvaart was weten slechts weinigen. Bij de verhitting van steenkool – zonder zuurstof – komt er een gas vrij dat lichter is dan zuurstof. Lichtgas. Daar kun je een ballon mee vullen, maar het is ook brandbaar en geeft dus licht. Dat was dan ook de belangrijkste toepassing van het gas en die gebruiksfunctie wordt dus herdacht – en Minckeleers geëerd – door het beeld op de Markt.

    Lichtgas gebruiken we al jaren niet meer dus hebben we het beeld op de Markt aangesloten op het gasnet. En dat gas kost geld. Veel geld? Dat hangt er vanaf hoe je het berekent? Het feitelijke product kost slechts 30 cent per m3. Door energieheffing, leveringskosten en dan nog een keer BTW over die energieheffing en leveringskosten bedraagt de totaalprijs 66 cent per kubieke meter. Wat zou dat beeld verbruiken? Gek genoeg zegt niemand daar iets over. Het zou over 40.000 euro per jaar gaan. Even snel omgerekend is dat  60.000 m3 gas. Dat is het gasverbruik van ongeveer 36 huishoudens (1660 m3 per jaar). Het beeld staat altijd aan en gezinnen verbruiken in de zomer weinig gas dus 3/4 van het gas wordt in 6 maanden verbruikt en dan vooral overdag. 1200 m3 wordt verbruik in 6 maanden en alleen overdag. 12 maanden piekverbruik gedurende 24 uur per dag zou dan een gasverbruik van 4800 m3 gas opleveren. Dan verbruikt Minckeleers volgens deze berekening het equivalent van 13 gasverkwistende gezinnen.

    De vraag die als eerste bij mij opkomt is of Essent energieheffing en BTW moet betalen over gas dat ze niet in rekening brengen? Want ze sponsorden het beeld. Waarschijnlijk niet. Maken ze het probleem dan niet veel groter dan het werkelijk is? Want ook die 30 cent productiekosten is waarschijnlijk een commercieel tarief. Als dat nu eens werkelijk 25 eurocent zou zijn en de overige kosten er feitelijk niet toe doen want de hele infrastructuur ligt er al en de energieheffing en BTW doen helemaal niet mee, dan kost het dus maar 15.000 euro per jaar als we aannemen dat het verbruik daadwerkelijk 60.000 kuub is. Ik zet daar zeer grote vraagtekens bij omdat het gas niet onder heel hoge druk staat, maar dat zou het probleem hooguit nog een stuk verkleinen en het is al gereduceerd tot 45% van het oorspronkelijke bedrag.

    Toen de gemeente de mededeling kreeg dat Essent niet meer wou sponsoren moest de gemeente een oplossing zoeken. En uiteraard werd dat weer een klucht. Partijen vielen over elkaar heen met goede ideeën en uiteindelijk mochten een kunstenaarscollectief uit Luik een op zonne-energie werkend muntjesapparaat neerzetten dat de vlam een paar minuten doet branden. Net zoals de ezel uit de Efteling. Het apparaat werd geplaatst en ging uiteraard na een paar dagen kapot om het sindsdien enkel en alleen te doen als er niemand een muntje in wil gooien.

    29275_38177101Nu schamen diezelfde politieke partijen – waarvan er sommigen ineens de andere kant opwaaien – zich voor deze gênante Eftelingoplossing en gaan er stemmen op Minckeleers weer in oude glorie te herstellen. Ineens worden er wel kritische vragen gesteld over de opbouw van die 40.000 euro en het is nu alleen nog wachten op het moment dat iemand voorstelt de vlam van Minckeleers tussen 23.00 en 07.00 uur te doven tot waakvlam waarmee de kosten met nog een kwart dalen en het hele verhaal de ‘praat niet waard’ was zoals mijn oma zou zeggen. Een stagiaire op mijn werk noemde het beeld: ‘het fikbeeld’. Als betere metafoor voor de verhitte discussies rondom dit thema is denk ik niet denkbaar.