• Kleren van de keizer

    logo2018Twee weken geleden heeft Maastricht de race om de titel Culturele Hoofdstad 2018 verloren. Dat kan gebeuren. Zoals bij iedere wedstrijd zijn er meestal meer verliezers dan winnaars. De teleurstelling die bij een dergelijke nederlaag hoort is dan ook zichtbaar, merkbaar en voelbaar. Als inwoner van deze stad voel ik een beetje mee. Een beetje. Ik vind het oprecht jammer dat de stad deze boost niet krijgt. Maar tegelijkertijd vind ik Maastricht, op cultureel vlak, vaak vrij hautain. Men dompelt zich, liefst gewapend met die bril met zwaar zwart montuur, graag in mooie woorden rondom kleinschalig projecten van een hoog onbegrijpelijke soort. Dat is de cultuur van de buitencategorie. Dat deze kunst veelal in vegetatieve toestand verkeert en door gebrek een brede belangstelling zonder financiële pacemaker en periodieke shocktherapie niet kan overleven neemt men op de koop toe. Ver onder dit wolkendek bungelt de rest van de cultuur. De eerste en tweede categorie kunsten bestaan wel maar is sleets wellicht zelfs vulgair vermaak voor de PVV-stemmers en nog 60.000 anderen in de stad. Het betreft hier de harmonie- en fanfarewereld,  de schutterijen en het lokale rijtje c-artiesten (lees carnaval) die ooit een hitje hebben gehad. Dat die laatsten wel tot twee keer toe een Ahoy weten vol te trekken is geen indicatie van kwaliteit maar toont alleen maar aan hoe dringend de haute cultuur nodig is. Als u het begrijpt mag u het zeggen, maar met een dikke zwarte bril op, grijs kort stekeltjes haar en een rode broek aan is dit heel logische kost.

    Met zo’n aspiraties vind ik het eigenlijk niet zo gek dat we het niet geworden zijn. De jury heeft het rapport nog niet vrijgegeven, maar ik denk dat ze gewoon niet begrepen hebben waarom Maastricht – als culturele hoofdstad – een gebied van bijna 100 km daar omheen bij die gebeurtenis wou betrekken. We willen graag anders geloven en de keuze van een culturele hoofdstad vergelijken met die voor de Olympische Spelen, maar zo groot is het nu ook allemaal niet. Bovendien durf ik te wedden dat van alle mensen die grote krokodillentranen huilden op het Vrijthof, vrijwel niemand weet te vertellen wat dit jaar de culturele hoofdsteden zijn. Want er zijn altijd twee hoofdsteden. Dit jaar zijn het Marseille en Košice. Dit om het even in perspectief te plaatsen.

    De organisatie is begrijpelijkerwijs teleurgesteld. Ze repten ineens over een plan B en dat we wel verloren hadden maar toch heel veel dingen moesten gaan doen. Dat is een beetje hetzelfde als dat Madrid – die in 2028 niet de Olympische spelen gaan organiseren – toch gaat proberen een paar onderdelen door te laten gaan. Plan B is kansloos en is dat altijd geweest. Miljoenen komen nu niet binnen en als MCH2018 niet doorgaat dan gaat de provincie heus niet al het geld toch alleen in Maastricht investeren. Ook op gemeentelijk niveau kunnen met die miljoenen hele andere keuzes gemaakt worden. Zeker in deze tijd.

    4952Maar het ergste misschien is wel het feit dat er direct een plan B was. Al moet je je afvragen of dat niet een uit emotie geboren term is die een eigen leven is gaan leiden. Maar als er daadwerkelijk voor de uitslag al nagedacht is over een plan B dan kan ik niet anders concluderen dan dat ze niet voor de volle 100 procent met plan A zijn bezig geweest. En dat heeft nu misschien wel net het verschil gemaakt. In plaats van een klaarblijkelijk onbegrijpelijk Europese samenhorigheid te willen uitstralen hadden we beter kunnen kijken waar we echt goed in zijn. Want een beetje kritisch mogen we toch wel zijn hè mannen? Zeker na twee weken. Als ik zo’n bril vroeg waarom niet zo en waarom niet zus kreeg ik een arm om mij heen en werd er wat meewarig geschud. Zo van je kunt er niks aan doen dat je het niet snapt maar ik leg het nog wel eens uit. Ik ben benieuwd. Maar bij mij is een goed idee dat niemand snapt als een keizersmantel die niemand ziet.  En daar kan geen zwarte bril wat aan doen.