-
Toekomst
Als kind werd ik door mijn familie betiteld als een science fiction kind. Ik was redelijk verknocht aan het genre en alles op televisie dat ook maar een beetje naar ruimte rook moest ik zien. Wij weten inmiddels dat de toekomst niet is wat we dachten dat deze 50 jaar geleden zou worden. Op de lagere school kreeg ik ooit een poster mee naar huis waarop de toekomst van treinreizen te zien was. Volgens die poster zouden we nu in zwevende treinen op monorails rijden. Nergens een OV-chipkaartpoortje of een dubbeldekstrein te zien.
Niemand had een smartphone en het concept van internet bestond gewoonweg niet. De toekomst uit zich vooral in design en nagenoeg nooit in functionaliteit of het moet een extreme doorontwikkeling van een reeds bestaande functionaliteit zijn. In de jaren 50 waren er al telefoons en dus was het niet moeilijk te fantaseren over een telefoon waarmee je elkaar niet alleen kon horen maar ook nog zien. Vreemd genoeg hadden die telefoons dan wel altijd nog een kabeltje.
Evolutie laat zich wel opjagen maar je kunt sommige fasen niet overslaan. We kijken naar afleveringen van Star Trek waar volwassen mensen met een keurige scheiding (zonder kam) in strakke pakjes met behulp van een zogenaamde trioder in luttele seconden een planeet konden scannen op leven of minerale samenstelling. Met hetzelfde gemak stelden ze een diagnose over de aard van de verwondingen van een volkomen onbekend wezen. Maar van platte beeldschermen en LED-verlichting konden ze zich geen voorstelling maken. Het verhaal speelt vanaf jaar 2265 en de meest geavanceerde ruimteschepen worden voortgedreven met lichtsnelheid door het universum waarbij men op de brug omringt wordt door wanden vol knipperende lampjes. Die knipperen in de meest boeiende patronen maar geen mens heeft enig idee waar ze voor zijn. Het moet ook volslagen overbodig zijn wanneer je al over een tricoder beschikt die de gebruiker permanent voorziet van welke informatie dan ook. Natuurlijk zie ik de moderniteit wel in maar het blijft eigenaardig.
Doen we dat nu dan nog? Natuurlijk doen we dat nog. Kijk eens naar het fenomeen krant. Een krant is om het nieuws te lezen. De krant volgde vroeger de omroeper of heraut op die het nieuws kwam brengen. Sinds 1618 verschijnen er in ons land kranten. Omroepers zie je niet meer. Internet heeft feitelijk het belang van de krant gedecimeerd als brenger van nieuws. Wanneer een vliegtuig zich in een flatgebouw boort staat het de volgende dag uiteraard in de krant maar geen mens die het daar voor het eerst leest. Wij consumeren ons nieuws nu op een tablet of onze telefoon. Eerst paste we onze krant aan aan het formaat van een tijdschrift. Tabloid formaat noemde we dat. Nu proberen we de krant in een app op een tablet te proppen. Tablet formaat. En dat past niet. Het leest niet fijn maar het is de voorbode van iets onvermijdelijks. De krant als papieren medium voor nieuws zal verdwijnen. Net als de omroeper. Maar omdat we ons nog niet bij dat idee kunnen neerleggen houden we het concept krant in ons toekomstbeeld in ere. In een digitale variant in een beeldschermtafel of badkamerspiegel. We kunnen niet in een keer accepteren dat er een leven zonder krant is. Een leven zonder beschuitje met aardbeienjam, kopje koffie met de krant op het terras. Lekker in de ochtendzon.
Ik geloof niet dat wij ooit op zwevende schijven in de lucht zullen wonen en ons verplaatsen met bliep-aandrijving a la ‘The Jetsons’. Dat gelooft niemand meer. De toekomst is ook niet per definitie de post-apocalyptische doorkijk uit de MadMax films al is die grimmigheid waarschijnlijk een stuk realistischer. Het concept ‘ergens heengaan’ wordt relatiever. George Jetson ging met zijn frawatuut-auto naar zijn werk. Waarom? Virtualisatie brengt dichtbij wat veraf niet beter meer is. Een film wordt niet meer opgenomen in een set, maar in een groene hal. Als ie al überhaupt wordt opgenomen en niet gewoon gemaakt. De filmsterren van de toekomst zijn niet de mensen maar de karakters die bedacht zijn zelf. Ze kunnen variëren per land waar de film wordt vertoond of zelfs op maat gemaakt worden. Welke James Bond wenst u? Is de Bond-girl blond of een brunette. Is ze gesluierd of loopt ze in bikini rond? Ieder zijn film. Alles op maat en niks meer standaard. Dat geldt voor onze boodschappen net zo. In Star Trek had nooit iemand zin in een Big Mac of kip. Ze aten een blokje prut. Blijkbaar wordt die behoefte ooit uitgezet. Dat geloof ik nu juist niet. In de toekomst zullen we ons veel meer dan nu willen onderscheiden.
